logo jongleren
Nieuws

Jetta blogt: Kunst in de kijker(s)


portretjetta

In deze rubriek wil ik laten zien dat naast de cognitieve vakken ook de creatieve vakken ontzettend belangrijk zijn voor de ontwikkeling van de brains van onze kids. Cultuuronderwijs maakt dat kinderen op een andere manier naar de wereld leren kijken. Leerlingen verwerven kennis, krijgen waardering voor cultuur en leren daarop te reflecteren, zo ook op hun eigen plek in de wereld.

Jetta Hulshoff, leerkracht & ICC’er obs De Peperklip

 

 

 


 

Deze keer wil ik het graag hebben over kunstonderwijs en kijken naar kunst. Kunstonderwijs is een wezenlijk onderdeel van cultuuronderwijs. Als we bezig zijn met kunst, ontwikkelen we onszelf door iets te creëren, te verbeelden. Als we kijken naar kunst, ervaren we de kunst. Door dit te ervaren, spiegelen we onszelf aan de verbeelding van een ander: wat zou de kunstenaar bedoeld kunnen hebben met het kunstwerk? Door te kijken naar kunst en door erover te praten, leren kinderen door de ogen van een ander te kijken.

 

Kunstpraat

Bij het kijken naar kunstwerken is het een logisch vervolg erover te praten. Met ‘Kunstpraat’ kun je, als je het goed voorbereidt, (naast bezig te zijn met kunsteducatie) tegelijk werken aan de woordenschat. Zo wordt de taalontwikkeling gestimuleerd. Dit kan in de klas via het digibord of, nog leuker, in het museum. Een win-win situatie, want de kinderen:

  • maken kennis met het museum;
  • leren goed te kijken naar verschillende kunstwerken;
  • leren gedachten en gevoelens te verwoorden;
  • leren woorden toepassen in zinsverband;
  • leren praten over kunstwerken;
  • luisteren naar elkaars verhalen en vormen daar een beeld bij in hun hoofd;
  • zijn zelf actief bezig met vinden van passende woorden bij een kunstwerk.

 

Kijken naar kunst in de klas

Een manier van kijken naar kunst is de VTS methodiek, wat staat voor Visual Thinking Strategies (zie ook http://www.asvo.nl/nieuws/99/Visual-Thinking-Strategies-VTS). Het gaat er hierbij om naar elkaar te kijken en te luisteren, open en zonder oordeel.

Eerst neem je even de tijd om met de kinderen in stilte naar een afbeelding te kijken. Het gesprek over de afbeelding verloopt vervolgens via vaste vragen in een vast patroon:

  • Wat gebeurt er op de afbeelding? (Kinderen komen op een verhaal. Dus niet: wat zie je, want dan blijft het vaak bij opnoemen van alles wat erop staat: een mevrouw, rode sokken, een boom en dergelijke.)
  • Waaraan zie je dat? (Wijs aan en vat samen. Herhaal opmerkingen die je belangrijk vindt in andere bewoordingen: woordenschat!)
  • Wat kunnen we nog meer ontdekken?

Superleuk en heel zinvol! Op een studiebijeenkomst ben ik hier voor het eerst mee in aanraking gekomen en ik was meteen enthousiast. Je komt er dan (weer) achter dat iedereen heel anders naar hetzelfde kan kijken, een heel ander verhaal bij een afbeelding kan hebben. Daarbij komt dat een antwoord nooit fout is; het is jouw waarneming en interpretatie.

Wie meer wil weten googelt even op VTS. Er bestaan ook meerdere trainingen zoals de training van de Cultuur Loper.

Tips voor Primo-leerkrachten

Tip 1:
Om het wat dichter bij huis te houden en voor degenen die het nog niet wisten… Ook in samenwerking met ons eigen Stedelijk Museum Schiedam is er heel veel mogelijk op het gebied van kunsteducatie. Er worden bijvoorbeeld inspiratiemiddagen gehouden. Iedere derde woensdag van de maand verzorgt het museum een bijeenkomst voor docenten in het basisonderwijs. Echt een aanrader, je krijgt er handvatten voor kunsteducatie die direct en makkelijk toepasbaar zijn in je eigen lessen.

Tip 2:
Een leuk boek wat je in je onderwijspraktijk kunt gebruiken als ‘bronnenboek’ is Artie Farty, handboek vol kunstzinnige tips voor niet-zo-heel creatieve ouders. Weliswaar geschreven voor ouders, maar ook heel goed te gebruiken in het klaslokaal. Kunst maken, geïnspireerd op een bestaand kunstwerk. Misschien wordt het creatief proces niet direct enorm gestimuleerd (hoewel je daar natuurlijk zelf heel wat aan kunt doen), maar af en toe wel erg leuk!

 


Datum: 22 mei 2018