logo jongleren
Opinie

Jongleren: Onze taak? Leren!


Stichting Primo Schiedam wil de wereld van kinderen vergroten en de kinderen een stevige basis meegeven voor de toekomst. Wij richten ons daarbij op een brede ontwikkeling van leerlingen en op een balans tussen al hun competenties. Dat vraagt om keuzes. Voor deze rubriek vragen we medewerkers van Primo-scholen hoe zij omgaan met die keuzes. En welke afwegingen zij voorafgaand maken. Annemiek Jeene, van basisschool Loep startte de estafette met de afweging ‘aandacht voor fietsen of voor taal’. Sandra Lanser van De Poldervaart reageert op het stuk en vertelt waarom ze op de Poldervaart een andere keuze maken.

Door Sandra Lanser, intern begeleider Sbo De Poldervaart


Fietsen of taal?

Mooi hoe Loep de keuze maakt om alle kinderen de kans te geven om goed te leren fietsen en daarmee een stukje overneemt van een verantwoordelijkheid die hoort bij de taak van ouders. Ook op De Poldervaart staan we dagelijks voor de uitdaging om grenzen te trekken tussen wat we als school doen en wat we van ouders mogen verwachten. Maar als wij ons de vraag stellen, “Wat is onze taak?”, is ons antwoord: “Taal!”

Wij willen onderwijs geven, zeker gezien de achterstanden waarmee kinderen bij ons binnen komen. Wat goed onderwijs voor ons inhoudt, kan ik het beste uitleggen middels het model Biesta. Daarbij is ‘kwalificatie’ volgens ons een belangrijk item. Zonder kennis en vaardigheden, functioneren we niet! (Hirsch, 2017). Maar ook aan socialisatie en persoonsvorming wordt op De Poldervaart hard gewerkt.

 

Wat vinden wij goed onderwijs?

Zoals je ziet in het onderstaande schema zijn onderwijs-pedagogische processen altijd werkzaam in drie overlappende domeinen.

171030 Biesta figuur
(Biesta, 2014)

 

Kwalificatie: oefenen, oefenen, oefenen

Op De Poldervaart merken we regelmatig dat de automatisering bij leerlingen niet goed heeft plaats gevonden, waardoor de overdracht naar het langetermijngeheugen niet goed is gegaan. Leren gaat maar op één manier (Ericson & Pool, 2016), het is oefenen, oefenen, oefenen. Dat doen we dus ook. Doordat we veel oefenen, zorgen we ervoor dat datgene wat in het werkgeheugen zit, zijn plek krijgt in het langetermijngeheugen. Daarmee krijgen de kinderen een goede basis om informatie op te halen en te gebruiken bij nieuwe en moeilijkere vraagstukken.

Wij proberen dat oefenen zo aantrekkelijk mogelijk te maken voor de kinderen, door variatie in het aanbod aan te brengen en rekening te houden met de spanningsboog. De opgelopen achterstanden kunnen we niet helemaal repareren. We willen de tijd die de kinderen bij ons op school aanwezig zijn, daarom vooral besteden aan het inslijpen van basiskennis.

Daarvoor werken we met het Expliciete Directe Instructie-model. Onze leerkrachten lopen na de gegeven instructie en begeleide oefening vaste rondes door de groep, waarbij de kinderen directe feedback krijgen en daarna weer verder kunnen. Zonder feedback geen leverage (Rosenshine, 2012, Hendrick & Mc Pherson, 2017). Er wordt gekeken bij en met de kinderen waar successen te behalen zijn. Met een reëel inzicht in eigen kunnen, kunnen ze reëel doelstellingen opstellen en daar naartoe werken. ‘Licht leren’ (in kleine haalbare stappen) in plaats van achter de feiten aanhollen. Dit vraagt veel tijd, inzicht en coaching van onze leerkrachten.

Kortom, onze werkwijze:

  • Reële doelen stellen
  • Effectieve instructie
  • Oefenen, oefenen, oefenen
  • Directe feedback

Socialisatie

Ook het sociale aspect van Biësta zit verweven in ons schoolsysteem. We spreken met het gehele team ‘de Kanjertaal’ van de Kanjermethode:

  • We vertrouwen elkaar
  • We helpen elkaar
  • Niemand speelt de baas
  • Niemand lacht uit
  • Niemand doet zielig

Het werken aan het welbevinden van de kinderen is een essentieel deel van ons onderwijs. Leren gaat pas als het welbevinden van de leerling oké is. Vaak komen kinderen bij ons, nadat ze zijn vastgelopen binnen het reguliere onderwijs. Doordat zij op onze school in een kleinere klas terechtkomen, is de specifieke instructie en/of ondersteuning die zij nodig hebben, gemakkelijker te bieden. Daarnaast merken de kinderen dat iedereen bij ons op school wel ergens hulp voor nodig heeft. Hulp met betrekking tot hun gedrag en/of leren. Ze zijn onder lotgenoten en voelen zich niet ánders ten opzichte van andere kinderen als zij extra hulp krijgen van de leerkracht of één van de specialisten. Dit is bij ons de norm!

“Door onze kleinere klassen is die specifiekere instructie ook gemakkelijker te bieden”

 

Het ‘normaliseren’ duurt soms even. Daarin speelt mee dat de omgeving van de leerling het soms raar vindt dat dit kind, de zoon/dochter, het buurjongetje/meisje, het broertje/zusje naar een speciale school toe gaat. We benadrukken dat we een ‘basisschool’ zijn. Speciaal waar nodig en gewoon waar kan.

Subjectificatie

We werken aan het zelfvertrouwen door veel te werken aan groepsvorming (Rhijnbergen, 2010), de Kanjertraining en door rekening te houden met de mogelijkheden en interesses van de kinderen. We vinden het belangrijk dat onze kinderen ontdekken waar ze goed in zijn. Vaak weten ze waar ze NIET goed in zijn, maar niet waar ze WEL goed in zijn. In ons curriculum zijn daarom de vakken koken, techniek en muziek opgenomen. Dit zijn vakken waarin kinderen hun mogelijkheden naar voren kunnen laten komen.

“Vaak weten kinderen wel waar ze NIET goed in zijn, maar niet waar ze WEL goed in zijn”

 

Op deze manier proberen we op De Poldervaart de driehoek kwalificatie, socialisatie en persoonsvorming binnen onze school enigszins gelijk op te laten gaan (met een lichte focus op kennis/vaardigheden) om de kinderen zichzelf met zelfvertrouwen en plezier voor te laten bereiden op een eigen plek in de maatschappij.

 

Wat denk jij?

Met dit alles in het achterhoofd, gooi ik graag de volgende stelling in de groep: ‘LEREN HOEFT NIET ALTIJD LEUK TE ZIJN, de beloning is iets nieuws kennen/kunnen’. Wat denken mijn Primo collega’s hiervan? Ik hoor het graag.

 

Leestips

Literatuur:

 

 

 

 

 

 

Online artikelen/ documenten:

Biesta. G.J.J. (2014). Gert Biesta over het prachtige risico van onderwijs. Opgehaald op 6 oktober, 2017 van https://onderzoekonderwijs.net/2014/05/19/gert-biesta-over-het-prachtige-risico-van-onderwijs/

Kanjertraining. Opgehaald op 6 oktober, 2017 van www.kanjertraining.nl

Rhijnbergen, T. (2010). De Vijf ontwikkelingstadia van Bruce W. Tuckman. Afkomstig van: http://www.teamontwikkeling.net/groepsdynamischetheorieen/ontwikkelingsstadia_Tuckman.asp

 


Datum: 30 oktober 2017