logo jongleren
Artikel

Wat is een Eco-School?


Rob van der Drift is werkzaam bij de Stichting Milieu Dichterbij en wordt vanaf 2013 ingehuurd door het NME. Daar geeft hij onder andere vorm aan natuur- en milieueducatie op de scholen en is betrokken bij andere projecten. Door de keuze van Stichting Primo om zich te verbinden aan het project Eco-Schools is Rob aangesteld als contactpersoon voor de Primo-scholen samen met Annemarie van Veen van het NME centrum. Betty van Dam voelde hem aan de tand over het project.

Door Betty van Dam, directeur obs De Violier


Wat is het project Eco-Schools precies?

Rob: “Eco-Schools is een concept dat inmiddels wereldwijd is geïntroduceerd. Primo heeft gekozen om Eco-Schools op haar scholen ook uit te rollen. Schiedam prijst dit initiatief, mede in het kader van haar milieubeleid, en om die reden wordt het dan ook betaald door de gemeente.

Het NME is gevraagd om het project te begeleiden. Met de 11 Primo scholen erbij zijn er in Nederland nu ongeveer 111 scholen die aan de slag gaan met Eco-Schools. Daarnaast loopt tegelijkertijd de energiescan die op alle scholen plaatsvindt om het energieverbruik in beeld te brengen. Deze scans worden uitgevoerd door Stichting Stimular en dat wordt weer gefinancierd door het Fonds Schiedam Vlaardingen. Het is mooi dat deze twee trajecten synchroon lopen. Ze kunnen elkaar aanvullen en versterken.”

 

Hoe wordt het concept bij de scholen bekendgemaakt?

“Door omstandigheden is het persbericht eerder de deur uitgegaan dan dat de scholen waren ingelicht. Ik had het liever gekoppeld aan de dag van de duurzaamheid om zo meer tijd te hebben om het te introduceren. Daarom is ervoor gekozen dat Herman Lamferkamp, de directeur van de Montessori Schiedam, in het directieberaad de vraag heeft doen uitgaan om op iedere school een contactpersoon te benoemen. Inmiddels is dit gebeurd. Wij gaan binnenkort de scholen langs en zullen aan de contactpersonen uitleggen wat precies nodig is, hoe het concept kan worden uitgevoerd en welke tijdsinvestering er nodig is.”

 

Meedoen aan het project houdt dus wel wat meer in dan de energiescan en de aanpassingen die daaruit voortvloeien. Kun je daar wat meer over vertellen?

“Van de scholen wordt verwacht een Eco-team samen te stellen. Dat team hoeft niet groot te zijn en kan bestaan uit medewerkers van de school, kinderen uit de kinderraad en/of medewerkers van de BSO. Zelfs ouders kunnen deelnemen aan het Eco-team. Wat het Eco-team doet, is uit 10 milieuthema’s een aantal thema’s te kiezen en die in twee jaar uit te werken, zodat de verandering in gedrag geconsolideerd is. Als dat gelukt is krijgt de school ‘De groene vlag’. Het uitgangspunt is dat er een verbinding wordt gemaakt met de doelen waaraan de school toch al werkt en de dingen die de school toch al doet of van plan is te doen.”

 

Uit welke thema’s kan de school kiezen?

“Dit zijn bijvoorbeeld de thema’s water, gezond en duurzaam eten, afvalverwerking, energie en groene omgeving. De thema’s zijn gemakkelijk te koppelen aan wereldoriëntatielessen, plusklassen, bezoeken aan het NME, 21st Century Skills, projectmatig werken; zaken waarmee de scholen toch al druk bezig zijn. Met een project rond duurzaamheid kun je alle kanten op.”

 

Jij bent zelf vader van een basisschoolleerling van De Violier. Voor wat voor thema’s zou een school als De Violier kunnen kiezen?

“Ik zou onder andere voor afvalscheiding kiezen. Men is bezig scholen te definiëren als huishouden in plaats van bedrijf. Dat scheelt dan veel in de kosten voor de afvalverwerking. De school stimuleert gezonde voeding en water drinken. Ik zou daar ook op aansluiten, de voorlichting uitbreiden, etc. Verder zou in het kader van het nieuwe schoolplein gekozen kunnen worden voor natuur en waterhuishouding. Allemaal thema’s die aansluiten bij waar de school al mee bezig is!”

Gaat er van de subsidie die voor dit project wordt vrijgemaakt nog iets naar de scholen om een stukje formatie uit te breiden?

“Nee, de scholen profiteren indirect door zuiniger om te gaan met middelen. De energiescan die op de scholen plaatsvindt, gebeurt wel vanuit de subsidie van het fonds en, zoals eerder gezegd, betaalt de gemeente de aanschaf van het Eco-Schoolsconcept. De uren die ik besteed aan het begeleiden van de scholen worden ook vanuit de gemeente betaald.”

Vind jij het belangrijk dat maatschappelijke verantwoordelijkheden en maatschappelijke thema’s bij basisschoolleerlingen worden neergelegd? Wat verwacht jij van een school?

Iedere organisatie die wat wil, komt uit bij de basisschool, want daar komt de hele maatschappij bij elkaar. Ik zie het om me heen en voel me wel eens bezwaard om met lessen en projecten aan te komen. Voor mij persoonlijk geldt dat natuur, milieu en de aarde de kern vormen van ons bestaan en hier dan ook veel aandacht naar uit moet gaan. Het is wetenschappelijk bewezen dat een kind dat al vroeg van de natuur leert te houden hier als volwassene op teruggrijpt. Een school moet werken aan bewustzijn, beleving en verwondering.”

 

Daar kunnen we het niet over oneens zijn. Ik wil toch nog even terugkomen op het project. Als de scholen het toch al doen, waarom moet dat dan binnen dit concept? Ik heb gelezen dat de scholen een zevenstappenplan moeten volgen, moeten administreren en verantwoorden, dat er tussendoelen te bereiken zijn, zoals brons en zilver, en dat er iemand is die komt controleren of beoordelen. Iemand bekijkt zelfs of er wel een verbinding wordt gelegd met de onderwijsdoelen. Scholen willen daar toch juist vanaf, van de administratiedruk en de controle. Hoe zie jij dat?

Het gaat er niet om dat scholen allerlei verslagen inleveren, het gaat erom dat je zichtbaar maakt dat je aan bewustwording werkt. Dat kan op heel veel manieren. Je krijgt al punten als je naar het NME centrum gaat. Ik was gisteren op een hele kleine school in Melissant en die school is Eco-School. In de nieuwsbrief staat dan: ‘We doen weer mee met een recycleactie, lever uw spullen dan en dan in.’ Het meedoen aan zulke acties levert ook punten op.

Natuurlijk ben ik ervan bewust dat er veel van scholen wordt gevraagd. Er wordt niet voor niets gestaakt. Toch vind ik dat scholen de maatschappelijke verantwoordelijkheid ten aanzien van de natuur en de aarde serieus moeten nemen. De grotere vraagstukken waar de mens voor staat, vallen binnen deze thema’s. Daarin geeft Stichting Primo een goed voorbeeld. Ik ben eigenlijk nog niemand in het onderwijs tegengekomen die deze verantwoordelijkheid ontkent en op alle scholen worden er wel op een of andere manier activiteiten georganiseerd rondom deze thema’s. Zie dit concept Eco-Schools dus als een kapstok om al deze activiteiten aan op te hangen en zichtbaar te maken. Ik en mijn collega Annemarie van Veen zullen als contactpersoon advies geven en helpen waar mogelijk!”

Meer weten over het project en wat dit betekent voor jouw school? Bekijk de website

Energiescans

De energiescans worden uitgevoerd door Stimular. Op dit moment zijn al meer dan de helft van de scholen en gymzalen door hen bezocht. De scan geeft inzicht in de specifieke maatregelen die genomen kunnen worden om energie te besparen. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen zogenaamde quick-wins, maatregelen die binnen 5 jaar terugverdiend zijn en investeringen met een langere terugverdientijd. De maatregelen bestaan uit eenvoudige gedragsveranderingen (het licht uit doen als de groep naar buiten gaat) tot het plaatsen van zonnepanelen, zodat de school in haar eigen energiebehoefte kan gaan voorzien. Het Eco-team op de school kan vervolgens samen met Primo aan de slag gaan met de resultaten uit de energiescan, zodat onze gebouwen steeds energiezuiniger en duurzamer worden!

Stimular is een ‘werkplaats’ voor duurzaamheid die zich zonder winstoogmerk inzet om duurzaamheid structureel te integreren in alle besluiten die er genomen worden (www.stimular.nl).


Datum: 30 oktober 2017